Midenin Yapısı Midenin Çalışması

Midenin Yapısı ve Çalışması

Mide rahatsızlıklarının çoğunu giderebilmek veya önliyebilmek için midenin yapısını ve çalışmasını kısaca bilmek gerekir.

Bir torba şeklinde olan midenin tüm iç yüzeyinde, çeşitli salgı bezleri yerleşmiştir. Bu bezlerden bir kısmı sümük vari bir sıvı çıkartarak, bakır bir tencerenin kalayla sıvandığı gibi, bu sümük vari sıvı ile midenin tüm iç yüzeyini sıvar. Böylece midenin asit yapıdaki öz suyu ve yenilen acı tatlı gıdalardan mide iç yüzeyi pek etkilenmemeye çalışır. İkinci bir grup salgı bezesi de mide öz suyunu salgılarlar, bu öz su’da:

• Tuz asidi vardır, pepsin fermentinin vazife görmesini ve barsaklarda kokuşmayı önlemeye yarar.
• Pepsin fermenti: proteinli gıdaların (et vs.) hazmını sağlar.
• Labferment: Süt’ün kesilmesini sağlar. Bu ferment bebeklerde daha fazladır. 24 saatte Mide 1-1,5 litre hazım (öz) suyu çıkartır.

Tavsiye Bağlantı: Kolesterol Nedir? Belirtileri Nedir ve Nasıl Düşürülür

Midemiz gerek buferm entleri ile ve gerekse açılıp – kapanma hareketleri ile, içersine gelen gıdaları mihaniki ve kimyevi olarak hazmeder ve cıvık bir çorba haline getirir. Bu hazım sırasında biraz gaz meydana gelir, bu normaldir ve hazmın kolaylaşmasını sağlar.

Gerek midenin hareketlerini ve gerekse salgısını normal yapabilmesi, onu idare eden sinir sistemi ile yakından ilgilidir. Bu sebeple yenilecek yemekler, alışılmış mahalli yemekler olmalı, ayrıca göze ve buruna hoş görünmelidir.

Yemekler neşe içersinde yenilmeli. Üzüntü hazım yollarını da etkiler ve hazım sularının akmasını azaltır. Üzüntü içersinde yenilen yemeğin mideye oturup kalması bundandır. Acı haberler yemek sonrasına bırakılmalıdır.

Tiksinti ile yenilen yemekler kolay hazmolmaz. Yemekler yanında sofrada iştah açıcı salata, turşu gibi şeylerde bulundurmalıdır.

Et suları, et yemekleri, süt gibi gıdalar mide suyunun artmasını, buna karşılık yağlı yiyecekler mide suyunun azalmasına sebep olurlar. Bu sebeplerle her gün dengeli beslenmeli, sadece et, sadece hamur değil, tüm gıdalardan belirli oranlarda yemelidir. Normalden fazla yağ veya yağlı yiyecekler (et vs.) Mide asidini etkisiz yapar ve midenin daha çok asit salgılamasına yol açar. Her nevi yağ az yenmelidir.

Fazla et, baharat, acı ve ekşi kullananlarda bir süre mide salgısı artar ve kolay hazmederler fakat bir zaman sonra mide salgıları azalır ve hazımda zorluk çekmeye başlarlar. Günde yenilecek et miktarı 150 gram civarındadır.

Yemekte fazla alkollü içki de mide suyunu azaltır, az biraz veya şarap mide salgısını artırarak hazma yardım eder.

Midede asit bir ortamda hazmolan yemekler midenin arka kapısından parti parti 12 parmak barsağına atılır. Bu kısımda yeni bir hazım işlemi başlar. 12 parmak barsağına karaciğerden safra ve Pankreas bezesinin çeşitli salgıları gelir.

12 parmak barsağı 30 cm. kadar boyda ve 3 kadar çaptadır, mideden buraya gelen asit yapılı gıdalar safra ve pankreas salgıları ile bazik hale getirilirler. Burada da yağlar hazmolur ve bazik hale gelen çorba şeklindeki gıdalar ince barsağa aktarılır.

İnce barsak tahminen 10 m. boydadır, barsaklarda hem hareket ve hem de salgı ile gıdalar son hazma uğrar ve oradan kana geçerler. Kalan posa 1,5 – 2 m. boydaki kalın barsağa itilir ve orada suyu alındıktan sonra dışarı atılır.



Hazım Bozuklukları

Normal beslenmelerde hazım yollarında pek bozukluk olmaz, meydana gelen bozukluklar genel olarak aşağıdaki sebeplerden olabilir:

Sinir gerginliği.
Çalışma hayatı, ev hayatı vesair sebeplerden sinir sisteminin daimi gergin olması, Asab bozuklukları vücutta tüm salgı bezelerini etkiler, bu arada Mide salgı bezelerinin ve karaciğerde salgısını etkiler ve azaltır, dolayısıyla hazım bozuklukları doğar.

Karaciğer rahatsızlıkları.
Hazımdaki bozuklukların pek çoğunda Karaciğerin rolü büyüktür, karaciğerin bozulmasına ve hastalanmasına da sebep, beslenmenin dengeli olmaması, karaciğere dokunacak şeylerin (alkol vs.) çok alınması vs.den olur.

– Mide rahatsızlıklarının hangisinin olduğu genel olarak şu belirtilerle tahmin edilebilir:
• Yemek yemeye başladıktan bir süre sonra başlayıp devam eden ağrı; Mide yanması, asit fazlalığı veya midenin zayıfladığını ve kendini koruyan salgıyı yeterince yapamadığını gösterir.
• Yemeği bitirdikten biraz sonra ağrı hissedilirse; Mide iltihaplanmasını (Gastrit), 12 parmak yarasını gösterir.
• Yemeklerden 2-3 saat sonra ağrı hissedilirse bu 12 parmak ülserine işarettir.
Mide asidi ile karıştırılan ve yoğrulan gıda maddeleri midede işi bittikten sonra 12 parmak barsağında Safra ve Pankreas salgılarile nötr hale getirilirler ve burada yeni bir hazım başlar. Eğer safra ve pankreas salgısı yeterli olmazsa önce gıdaların sindirimi tam olmaz sonra bir sürü mide – barsak bozuklukları olur.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here